SOC 372 | Ders Tanıtım Bilgileri - Sosyoloji | İzmir Ekonomi Üniversitesi

Dersin Adı

Yapay Zekâ ve Toplum

Kodu	Yarıyıl	Teori (saat/hafta)	Uygulama/Lab (saat/hafta)	Yerel Kredi	AKTS
SOC 372	Güz/Bahar	3	0	3	6

Ön-Koşul(lar)	Yok
Dersin Dili	İngilizce
Dersin Türü	Seçmeli
Dersin Düzeyi	Lisans
Dersin Veriliş Şekli	Yüz Yüze
Dersin Öğretim Yöntem ve Teknikleri	Tartışma Grup çalışması Soru & Cevap Anlatım / Sunum
Ulusal Meslek Sınıflandırma Kodu	-
Dersin Koordinatörü	Prof. Dr. Hatice Deniz YÜKSEKER TEKİN
Öğretim Eleman(lar)ı	Arş.Gör.Dr. Borabay ERBAY
Yardımcı(ları)	-

Dersin Amacı	Bu ders, yapay zekâ ile toplum arasındaki ilişkiyi, yapay zekânın kültürel, politik ve ekonomik yapılar tarafından nasıl şekillendirdiğini ve bu yapıları nasıl dönüştürdüğü üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.
Öğrenme Çıktıları	Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler; Yapay zekâ teknolojilerinin temel toplumsal, politik ve etik etkilerini açıklayabilecektir. Yapay zekânın gözetim, emek, eşitsizlik ve kültürel temsillerle ilişkili olarak ele alındığı gerçek dünya vaka çalışmalarını analiz edebilecektir. Algoritmik karar verme sistemlerine gömülü yanlılıklar ve ayrımcılığın rolünü değerlendirebilecektir. Yapay zekânın popüler medyada nasıl kurgulandığını ve bu temsillerin kamuoyu algısı üzerindeki etkilerini tartışabilecektir.
Ders Tanımı	Bu ders, yapay zekânın toplumsal boyutlarını inceleyerek, yapay zekâ teknolojilerinin kültür, siyaset, emek ve gündelik yaşamla etkileşimine odaklanmaktadır. Disiplinlerarası okumalar, multimedya içerikleri ve sınıf içi tartışmalar yoluyla; algoritmik yanlılık, gözetim, otomasyon ve dijital etik gibi konuları eleştirel bir biçimde ele alınacaktır. Ders ayrıca yapay zekânın popüler medyada ve kamusal söylemde nasıl temsil edildiğini de tartışmaya açmaktadır.
Dersin İlişkili Olduğu Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

Dersin Kategorisi	Temel Ders
	Uzmanlık/Alan Dersleri
	Destek Dersleri	X
	İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
	Aktarılabilir Beceri Dersleri

Hafta	Konular	Ön Hazırlık
1	Giriş
2	Otomatlardan Otomasyona ve Akıllı Sistemlere: Yapay Zekânın Tarihsel Arka Planı	Bruce G. Buchanan, “A (Very) Brief History of Artificial Intelligence,” AI Magazine 26, no. 4 (2005): 53–60.
3	Makinenin Büyüsünü Bozmak: Yapay Zekânın Sosyolojik Tanımları	Zheng Liu, “Sociological Perspectives on Artificial Intelligence: A Typological Reading,” Sociology Compass 15, no. 3 (2021)
4	Tasarım ve Algoritmik Yanlılık	Cathy O’Neil, Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy (New York: Crown Publishing Group, 2016), Introduction and Chapter 1, pp. 1–28.
5	Gözetim ve Veri Kapitalizmi	Kate Crawford, Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence (New Haven and London: Yale University Press, 2021), Chapter 6, “State,” pp. 181–208.
6	Emek, Otomasyon ve Toplumsal Eşitsizlikler	Kate Crawford, Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence (New Haven and London: Yale University Press, 2021) Chapter 2, “Labor,” pp. 39–68.
7	Yapay Zekâ Mitleri ve Popüler Kültür	Stephen Cave and Kanta Dihal, “A Brief History of AI Narratives,” in AI Narratives: A History of Imaginative Thinking About Intelligent Machines, eds. Stephen Cave, Kanta Dihal, and Sarah Dillon (Oxford: Oxford University Press, 2020), 3–24. Tom Pollard, “Popular Culture’s AI Fantasies: Killers and Exploiters or Assistants and Companions?” Perspectives on Global Development and Technology 19 (2020): 97–109.
8	İlişkiler ve Yapay Zekâ	Sherry Turkle, Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other (New York: Basic Books, 2011), Chapters 8 and 10, pp. 173–205 and 231–260.
9	Ara Sınav Haftası
10	Sağlık Hizmetleri ve Etik	Meredith Broussard, Artificial Unintelligence: How Computers Misunderstand the World (Cambridge, MA: MIT Press, 2018), Chapter 1, “Hello, Reader,” pp. 1–12. Journal Article: Ziad Obermeyer, Brian Powers, Christine Vogeli, and Sendhil Mullainathan, “Dissecting Racial Bias in an Algorithm Used to Manage the Health of Populations,” Science 366, no. 6464 (2019): 447–453.
11	Yaratıcılık ve Yapay Zekâ	Roosa Wingström, Johanna Hautala, and Riina Lundman, “Redefining Creativity in the Era of AI? Perspectives of Computer Scientists and New Media Artists,” Creativity Research Journal 36, no. 2 (2024): 177–193,
12	Yapay Zekânın Çevresel Etkileri ve İklim Adaleti	Kate Crawford, Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence (New Haven and London: Yale University Press, 2021), Chapter 3, “Earth,” pp. 69–100.
13	Küresel Yapay Zekâ ve Kolonyalizm	Kate Crawford, Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence (New Haven and London: Yale University Press, 2021), Chapter 5, “Power,” pp. 153–180. Mary L. Gray and Siddharth Suri, Ghost Work: How to Stop Silicon Valley from Building a New Global Underclass (Boston: Houghton Mifflin Harcourt, 2019), Introduction: Ghosts in the Machine.
14	Farklı Bir Yapay Zekâ Mümkün mü?	Luciano Floridi, “Soft Ethics, the Governance of the Digital and the General Data Protection Regulation,” Philosophical Transactions of the Royal Society A 376, no. 2128 (2018): 20180081,
15	Dönemin gözden geçirilmesi
16	Final Sınavı

Ders Kitabı

Ders izlencesindeki ilgili okumalar.

Önerilen Okumalar/Materyaller

Kate Crawford, Atlas of AI: Power, Politics, and the Planetary Costs of Artificial Intelligence (New Haven and London: Yale University Press, 2021). ISBN: 978-0300264630

Cathy O’Neil, Weapons of Math Destruction: How Big Data Increases Inequality and Threatens Democracy (New York: Crown Publishing Group, 2016). ISBN: 978-0553418835

Kanta Dihal, Stephen Cave, and Sarah Dillon, eds., AI Narratives: A History of Imaginative Thinking About Intelligent Machines (Oxford: Oxford University Press, 2020). ISBN: 978-0198914709

Janelle Shane, You Look Like a Thing and I Love You: How AI Works and Why It’s Making the World a Weirder Place (New York: Voracious, 2019). ISBN: 978-0316525220

Sherry Turkle, Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other (New York: Basic Books, 2011). ISBN: 978-0465031467

Yarıyıl Aktiviteleri	Sayı	Katkı Payı %
Katılım
Laboratuvar / Uygulama
Arazi Çalışması
Küçük Sınav / Stüdyo Kritiği	5	30
Portfolyo
Ödev
Sunum / Jüri Önünde Sunum
Proje	1	30
Seminer/Çalıştay
Sözlü Sınav
Ara Sınav
Final Sınavı	1	40
Toplam

Yarıyıl İçi Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı	6	60
Yarıyıl Sonu Çalışmalarının Başarı Notuna Katkısı	1	40
Toplam

Yarıyıl Aktiviteleri	Sayı	Süre (Saat)	İş Yükü
Teorik Ders Saati (Sınav haftası dahildir: 16 x teorik ders saati)	16	3	48
Laboratuvar / Uygulama Ders Saati (Sınav haftası dahildir. 16 x uygulama/lab ders saati)	16		0
Sınıf Dışı Ders Çalışması	14	3	42
Arazi Çalışması			0
Küçük Sınav / Stüdyo Kritiği	5	6	30
Portfolyo			0
Ödev			0
Sunum / Jüri Önünde Sunum			0
Proje	1	25	25
Seminer/Çalıştay			0
Sözlü Sınav			0
Ara Sınavlar			0
Final Sınavı	1	35	35
		Toplam	180

#	Program Yeterlilikleri / Çıktıları	* Katkı Düzeyi
#	Program Yeterlilikleri / Çıktıları	1	2	3	4	5
1	Klasik ve çağdaş sosyolojik kuramların bilgisine ve bu kuramları karşılaştırmalı olarak değerlendirme becerisine sahip olur.	-	X	-	-	-
2	Sosyoloji alanındaki temel yöntembilimsel yaklaşımlar, toplumsal araştırma ve veri analiz yöntemlerinin bilgisine sahip olur.	-	-	-	-	-
3	Sosyolojinin temel alanları olan genel sosyoloji, kurumlar sosyolojisi, toplumsal yapı ve değişme ve uygulamalı sosyoloji alanlarında bilgiye sahip olur.	-	X	-	-	-
4	Sosyolojik bir projeyi araştırma sorusuna en uygun yöntemlerle bireysel ya da grup üyesi olarak başlangıcından sonuna kadar tasarlayarak uygulama becerisine sahip olur.	-	-	-	-	-
5	Sosyolojik tahayyülü kullanarak bireysel sorunların arkasındaki toplumsal dinamikleri ortaya koyma becerisine sahip olur.	-	-	X	-	-
6	Yerel, ulusal ve küresel düzlemdeki toplumsal sorunları tanımlayıp, bu sorunların çözümü için yeni politika önerileri sunma yeteneğine sahip olur.	-	-	-	-	-
7	Sosyolojik bir araştırmanın veri toplama ve veri analizi süreçlerinde bilişim teknolojilerini kullanma bilgi ve becerisine sahip olur.	-	X	-	-	-
8	Sosyolojik verilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması ve duyurulması aşamalarında toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket etme ve bilimsel ve etik değerleri dikkate alma becerisine sahip olur.	-	-	-	-	-
9	Toplumsal yaşamın çeşitli yönlerini analiz ederken sosyal bilimlerin farklı alanlarından faydalanma bilgi ve becerisine sahip olur.	-	-	-	-	-
10	Sosyoloji ve sosyal araştırma alanlarındaki bilimsel ve teknolojik gelişmeleri izleyerek kendini mesleki açıdan sürekli yenileme becerisine sahip olur.	-	X	-	-	-
11	Bir yabancı dili kullanarak sosyolojik bilgi toplar ve sosyologlar ve diğer sosyal bilimciler ile iletişim kurar ("European Language Portfolio Global Scale", Level B1).	-	-	-	-	-
12	İkinci yabancı dili orta düzeyde kullanır.	-	-	-	-	-
13	İnsanlık tarihi boyunca oluşan bilgi birikimini uzmanlık alanıyla ilişkilendirme becerisine sahip olur.	-	-	-	-	-